Boektip 7: Mijn kind is hooggevoelig

Mijn-kind-is-hooggevoeligVoor wie?
Ouders, leerkrachten en hulpverleners van hooggevoelige kinderen

Waarom lezen?
Naar schatting is ongeveer 1 op de 5 kinderen hooggevoelig. Hooggevoeligheid ofwel hoogsensitiviteit is een persoonlijkheidskenmerk, maar het is geen eenduidig begrip met vaststaande criteria. In de kern houdt het in dat het centrale zenuwstelsel van hooggevoelige kinderen sterker is ontwikkeld dan bij andere kinderen. Daardoor komen indrukken en prikkels van buitenaf (zoals geluiden) bij deze kinderen intenser binnen en zijn deze kinderen zich sterker bewust van subtiele signalen of veranderingen in hun omgeving. Bovendien worden emoties door deze kinderen intenser beleefd dan door andere kinderen. Een rijk gevoelsleven hebben is een kwaliteit, maar het kan ook lastig zijn; deze kinderen kunnen daardoor snel overprikkeld en overstuur raken.

In dit boek van Ilse van den Daele en Linda T’Kindt worden de kenmerken van hooggevoeligheid uitgebreid beschreven. Ook komen de overeenkomsten en verschillen met bijvoorbeeld ontwikkelingsstoornissen zoals AD(H)D en autisme aan bod. Zo zijn kinderen met autisme ook zeer prikkelgevoelig en gevoelig voor veranderingen, maar hebben ze in tegenstelling tot hooggevoelige kinderen bijvoorbeeld moeite met het interpreteren van non-verbale communicatie en hebben ze veel minder verbeeldingskracht.

Ik heb gesprekken gevoerd met veel hooggevoelige kinderen en jongeren. Het is heel bijzonder hoe sfeergevoelig, fantasierijk, pienter en empathisch deze kinderen vaak zijn – zo herinner ik mij een meisje dat altijd onzettend zorgzaam was naar haar chronisch zieke zusje – maar ook hoeveel ‘last’ deze kinderen of anderen in het gezin kunnen hebben van het hooggevoelig zijn. Zo kunnen ze zich bijvoorbeeld schuldig voelen over de conflicten tussen hun ouders, veel ‘drukte in hun hoofd’ ervaren, piekeren of dromen over kleine zaken zoals een ruzie in de klas of grote zaken zoals verlaten worden, erg hoge verwachtingen van zichzelf hebben of angstig worden bij een kleine of grote verandering in hun leven, wat zich soms uit in boze buien. Een reactie van een kind op een overgangsfase (bijvoorbeeld van basisschool naar middelbare school) is vaak een reden van ouders om hulp te zoeken. Dit boek zou ouders dan tevens tot steun kunnen zijn; ik heb het dan ook al een aantal keer uitgeleend.

Hooggevoelige kinderen hebben extra veel behoefte aan veiligheid, vertrouwen in contact, begrip en erkenning van gevoelens zoals angst en boosheid – hoewel ik dat eigenlijk voor elk kind belangrijk vind – en daarvoor worden er in dit boek handige pedagogische tips aan ouders en leerkrachten gegeven. Verder wordt besproken hoe je een kind kunt helpen bij het versterken van een positief zelfbeeld en het ontplooien van creativiteit. Overigens is het boek ‘Leven met hooggevoelige kinderen’ van Susan Marletta-Hart ook aan te raden. Daarin staan bovendien handige (visualisatie)oefeningen voor kinderen.